Tα υγιή προσωπικά όρια είναι αυτά που καθορίζουν τον προσωπικό μας χώρο, σωματικά/σεξουαλικά-διανοητικά/συναισθηματικά. Μας επιτρέπουν να διαχωρίζουμε τον εαυτό μας από τους άλλους ενώ παράλληλα μας προστατεύουν από τη χειραγώγηση ή παραβίαση των άλλων. Έχοντας υγιή όρια ενδυναμώνουμε τον εαυτό μας, τον φροντίζουμε και προστατεύουμε τον αυτοσεβασμό μας.
Ξεκινώντας, τα σωματικά όρια έχουν να κάνουν με την αίσθηση του προσωπικού μας χώρου(σκεφτείτε πως και το ίδιο μας το δέρμα είναι ένα όριο σε σχέση με τους άλλους),με την σεξουαλική προτίμηση, την ιδιωτικότητα και σαφώς ποικίλλουν ανάλογα με την προσωπικότητα, την ιστορία του κάθε ανθρώπου καθώς και το σύστημα αξιών. Για παράδειγμα, άλλοι άνθρωποι νοηματοδοτούν το άγγιγμα ως χάδι, άλλοι ως ψάξιμο ή εισβολή.
Σε ότι αφορά τα συναισθηματικά/διανοητικά όρια είναι αυτά που μας βοηθούν να έχουμε το αίσθημα της αυτοεκτίμησης όπως επίσης και να διαχωρίζουμε τα συναισθήματα μας από αυτά των άλλων.
Και ερχόμαστε τώρα στο καίριο ερώτημα:
ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΒΑΖΩ ΌΡΙΑ;
Δώστε στον εαυτό σας κάποια λεπτά να σκεφτεί τις αιτίες που επιλέγει είτε συνειδητά είτε ασυνείδητα να μην επιβάλλει όρια.
Κάποιες πιθανές απαντήσεις θα ήταν ίσως: Φοβάμαι την εγκατάλειψη-απόρριψη, φοβάμαι την αντιπαράθεση ,νιώθω ενοχές (μην στεναχωρήσω κάποιον) ή τέλος δεν ξέρω το πώς.
Συνεχίζοντας, θα κάνω χρήση ενός συμβολισμού. Δύο σπίτια είναι δίπλα δίπλα και τα χωρίζει ένας φράχτης. Οι γείτονες κάθε μέρα αν το θελήσουν πλησιάζουν τον φράχτη και καλημερίζουν ο ένας τον άλλον. Ο φράχτης είναι το όριο. Το όριο είναι το σημείο επαφής! Έτσι ακριβώς και στις ανθρώπινες σχέσεις, τα όρια είναι αυτά που μας χωρίζουν αλλά και αυτά που μας ενώνουν. Είναι αυτά που μας επιτρέπουν να έχουμε ουσιαστική επαφή με τους ανθρώπους μας. Όταν τα όρια απουσιάζουν, δημιουργούνται δυσλειτουργικές σχέσεις στις οποίες αισθανόμαστε αδικία, θυμό, πίεση και άλλα δύσκολα συναισθήματα.
Σε μια άλλη γειτονιά, δύο σπίτια ανάμεσα τους, αντί για φράχτη, έχουν έναν τοίχο..Ο τοίχος δεν είναι όριο, είναι σύνορο. Οι δύο γείτονες δεν μπορούν να πουν καλημέρα, δεν μπορούν να κάνουν επαφή. Ο τοίχος στο παράδειγμα είναι τα άκαμπτα όρια.
Τα όρια μας μπορούν να χωρίζονται νοητά σε αδιαπραγμάτευτα και διαπραγματεύσιμα. Εννοώντας ότι ο κάθε άνθρωπος δικαιούται να μην διαπραγματεύεται κάποια ζητήματα που αφορούν τον ίδιο και κάποια άλλα να τίθενται σε διαπραγμάτευση. Τα άκαμπτα όρια δεν είναι λειτουργικά.
Συνοψίζοντας, είναι σημαντικό να θυμόμαστε πως έχουμε ίσα δικαιώματα και στο ναι και στο όχι, στο δεν θέλω, στην έκφραση του τι είναι επιτρεπτό/επιθυμητό για εμάς και τι όχι. Με αυτό τον τρόπο διασφαλίζουμε την προσωπική μας ακεραιότητα καθιστώντας τον εαυτό μας ολόκληρο.